Παρουσίαση του βιβλίου μου

Posted in Blogroll on Μαΐου 16, 2009 by Π. Μ. Ζερβός

Δε συνηθίζω να μιλώ για τον εαυτό μου, αλλά – αφού πρέπει να γίνει – αφίσα-πρόσκλησητι να κάνουμε; Λοιπόν, κάνω μια μικρή (όπου το «μικρή» ισοδυναμεί με την «σύντομη διάρκεια») παρουσίαση του πρώτου μου μυθιστορήματος (ΑΝΑΜΕΣΑ) και θα πω δυο λόγια για το επόμενο έργο μου. Αν γλυκαίνεστε με τ’ απόκοσμα και βρεθείτε κατά Πειραιά μεριά και, φυσικά, αν δεν βαριέστε, περάστε απ’ το καφέ APERITTO (Πραξιτέλους 168, Πειραιάς, τηλ. 2104296759) την Τετάρτη 27 Μαίου 2009, στις 20:30.

Μαζί μου θα έχω δυο σπουδαίους φίλους: τον Γιώργο Χατζηκυριάκο, επίσης Πειραιώτη ελπιδοφόρο συγγραφέα ιστοριών φαντασίας, που θα μας διαβάσει κι ένα δικό του σκοτεινό (έως πολύ τρομαχτικό, όπως ελπίζω) διήγημά του· και τον Αντώνη Γκερίδη, που θα παίξει μέσα από τα decks επιλεγμένη μουσική με αναφορές στα 80s, μια κι έχουν σχέση με το βιβλίο.

Στόχος της βραδιάς είναι να αφήσουμε στην άκρη τα βαθιά νοήματα της λογοτεχνίας και την βαριά κουλτούρα και να κολυμπήσουμε σ’ αυτά που φοβόμαστε. Τουλάχιστον, αυτό θα προσπαθήσουμε…

Βιβλία-φαντάσματα (ή Καλτ βιβλία με την-όχι-και-τόσο-καλή έννοια Νο 2)

Posted in Καλτ βιβλία (με την όχι και τόσ on Απρίλιος 18, 2009 by Π. Μ. Ζερβός

Η μηχανογράφηση έχει εισχωρήσει σε κάθε πτυχή της ζωής μας: από τα εμπορεύματα σε κάποια επιχείρηση μέχρι τις δηλώσεις μας στην Εφορία. Απ’ αυτόν τον κανόνα δεν εξαιρούνται, φυσικά, τα βιβλία. Ειδικά με την υποχρεωτική αναγραφή του ISBN (Internation Serial Book Number, αν δεν σφάλλω) σε εμφανές σημείο του βιβλίου, η αναζήτησή του γίνεται πολύ πιο εύκολη.

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα που δεν έχουν αυτόν τον αριθμό και τα οποία είναι δύσκολο να ανιχνευθούν. Τέτοια βιβλία είναι, κατά κανόνα, εκδοθέντα ιδίοις αναλώμασιν από τους συγγραφείς τους, οι οποίοι και τα διακινούν. Πώς τα διακινούν; Πολύ απλά, πηγαίνοντας οι ίδιοι από βιβλιοπωλείο σε βιβλιοπωλείο και, αν ο επιχειρηματίας ενδιαφέρεται, τα αγοράζουν (εννοείται, πάντοτε με τιμολόγια αγοράς).

Συνήθως, αυτοί οι συγγραφείς ανήκουν σε παλιότερη γενιά (συνταξιούχοι καθηγητές ή συνταξιούχοι αγωνιστές του Εμφυλίου ή απλώς συνταξιούχοι) που δεν έχουν γνώση ούτε της τεχνολογίας ούτε του σωστού συστήματος διακίνησης και κατοχύρωσης βιβλίου (το ISBN που λέγαμε…). Έτσι, μπορεί κάποιος αναγνώστης να βρει τυχαία σε κάποιο βιβλιοπωλείο ένα βιβλίο, το οποίο, όσο κι αν ψάξει αργότερα αλλού (είτε σε άλλο κατάστημα είτε στο διαδίκτυο), δεν θα το βρει.

Αυτά τα βιβλία, λοιπόν, είναι τα «βιβλία-φαντάσματα». Δηλαδή, έχουν τυπωθεί, υπάρχουν πραγματικά, οι συγγραφείς τους τα έχουν στο σπίτι τους ή σε κάποια αποθήκη και μπορεί να υπάρχουν προς πώλησιν σε βιβλιοπωλεία της γειτονιάς τους. Αλλά δεν υπάρχουν στο ευρύ εμπόριο. Ούτε στη βάση της biblionet.gr. Και, πιθανότατα, ούτε στα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία. Και ίσως, πάλι, ούτε καν ως βιβλιογραφική αναφορά σε έντυπα ή ηλεκτρονικά περιοδικά ή σε ιστολόγια.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Διότι, όπως έγραψα παραπάνω, οι συγγραφείς δεν έχουν γνώση της διακίνησης βιβλίου. Και ποια είναι αυτή; Θα σας πω ευθύς αμέσως.

Ας υποθέσουμε πως είμαι συνταξιούχος καθηγητής και έχω γράψει ένα βιβλίο. Τα βήματα που ακολουθώ είναι τα εξής: 1) Ζητώ ISBN στην Εθνική Βιβλιοθήκη 2) Αφού το παίρνω, το αναγράφω στο βιβλίο και το τυπώνω με δικά μου έξοδα σε Χ αντίτυπα. 3) Ύστερα, στέλνω ένα αντίτυπο στη διεύθυνση της biblionet και ένα ακόμη στην Εθνική Βιβλιοθήκη. 4) Κατόπιν, αφού έχω την απαλλαγή από την Εφορία λόγω ιδιότητας, πηγαίνω σε χονδρέμπορο, ο οποίος αγοράζει με ειδικά τιμολόγια αγοράς, δίνοντάς του το προσωπικό μου (όχι επαγγελματικό) ΑΦΜ . Αυτό, φυσικά, με την προϋπόθεση ότι βρίσκει ο χονδρέμπορος ενδιαφέρον το βιβλίο μου ή τον γνωρίζω προσωπικά. Το ίδιο συμβαίνει και με τα βιβλιοπωλεία στα οποία δειγματίζω το πόνημά μου. Τότε το βιβλίο μου είναι διαθέσιμο προς πώλησιν.

Δυστυχώς, όμως, οι περισσότεροι αυτοεκδοθέντες συγγραφείς δεν γνωρίζουν τη διαδικασία. Και, το σημαντικότερο, αγνοούν τα 3 πρώτα βήματα. Έτσι ώστε, ακόμη κι αν κανένα βιβλιοπωλείο δεν ενδιαφέρεται να αγοράσει τα βιβλία τους, ο οποιοσδήποτε ενδιαφερόμενος αναγνώστης (ας πούμε, οι συγγενείς και φίλοι του συγγραφέα) δεν μπορεί να τα αναζητήσει.

Συχνά έχω αναρωτηθεί αν αυτοί οι συγγραφείς δεν ενδιαφέρονται πραγματικά να πουλήσουν τα αντίτυπά τους. Είναι, άραγε, τόσο ερασιτέχνες (με την πρωτότυπη έννοια) ώστε τους αρκεί να δουν το πόνημά τους τυπωμένο, ακόμη κι αν είναι άθλιο αισθητικά; Ή έχουν τόσο μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους ώστε πιστεύουν ότι, άπαξ και τυπώσουν το πόνημά τους, σύμπαν το αναγνωστικό κοινό θα σπεύσει να το αναζητήσει; Ή ίσως, πάλι, αγανάκτησαν από την αδιαφορία ή απόρριψη από εκδοτικούς οίκους, χονδρεμπόρους και βιβλιοπώλες και απογοητεύτηκαν; Ειλικρινά, δεν ξέρω να απαντήσω. Και, το κυριώτερο, δεν με ενδιαφέρει να ρωτήσω αυτούς τους λίγους που γνωρίζω. Ίσως επειδή έχω μπει κι εγώ ο ίδιος στην διαδικασία να τους περιθωριοποιήσω και να τους θεωρήσω συλλήβδην «ψώνια».

Αλλ’ αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

Κάλτ βιβλία (με την όχι και τόσο καλή έννοια)

Posted in Καλτ βιβλία (με την όχι και τόσ on Δεκέμβριος 25, 2008 by Π. Μ. Ζερβός

Όταν ξεκίνησα αυτό το ιστολόγιο (το οποίο, όπως βλέπετε, ανανεώνω πολύ σπάνια), είχα δημιουργήσει μια κατηγορία με τον ως άνω τίτλο. Η ιδέα μού ήρθε όταν, εργαζόμενος σε βιβλιοπωλείο, έφτασαν στα χέρια μου κάποια βιβλία που, σε κανονική περίπτωση, δεν θα τα έβρισκα ποτέ. Πρόκειται, δηλαδή, για βιβλία που σχεδόν δεν κυκλοφορούν στο εμπόριο και αξίζουν μια ιδιαίτερη μνεία. Δεν είναι πολλά, αλλά εν καιρώ θα τα σχολιάσω και θα περιγράψω κάτω από ποιες συνθήκες έφτασαν στα χέρια μου.

Αυτό που θέλω πρώτα-πρώτα να σχολιάσω εδώ είναι κάποιες σκέψεις μου για την εκδοτική παραγωγή εν γένει. Υπόσχομαι ότι θα είμαι σύντομος.

Το φαινόμενο της κυκλοφορίας κακών βιβλίων δεν είναι καινούργιο. Υποπτεύομαι πως, από τότε που εφευρέθηκε η γραφή, όλο και κάποια κακογραμμένα κείμενα θα υπήρχαν· το να αναπολούμε ένα εξιδανικευμένο παρελθόν είναι μάλλον άστοχο. Και το ότι σώθηκαν σχεδόν μόνο αριστουργήματα ίσως να μην είναι τυχαίο (φαντάζομαι πως κάποιοι κριτικοί της εποχής, αγανακτισμένοι από ορισμένα φριχτά βιβλία, αποφάσισαν να τα εξαφανίσουν δια παντός από την Ιστορία και να αφήσουν ως παρακαταθήκη για τις επόμενες γενεές εκείνα που θεωρούσαν αξιανάγνωστα).

Η τυπογραφία έκανε τα πράγματα πιο εύκολα για τους επίδοξους συγγραφείς. Αυτό το ξέρει και το καταλαβαίνει ο καθένας μας. Και φτάνουμε στη σημερινή εποχή, που η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει δώσει το βήμα σε όλον τον κόσμο να εκφράσει τις απόψεις του και να εκτονώσει τα συναισθήματά του. Δεν αναφέρομαι στα ιστολόγια, για τα οποία έχουν γραφεί αναλύσεις επί αναλύσεων· αναφέρομαι μονάχα στα τυπωμένα κείμενα, είτε πρόκειται για δημοσιεύσεις σε διάφορα έντυπα (που στη χώρα μας είναι υπεράριθμα) είτε σε ολόκληρα βιβλία (που, επίσης, είναι υπεράριθμα).

Τώρα, λοιπόν, που η διαδικασία παραγωγής ενός βιβλίου είναι πολύ πιο εύκολη υπόθεση απ’ ό,τι στο παρελθόν (όχι και τόσο μακρινό – μια δεκαετία σχεδόν), ο καθένας μπορεί, με μικρό σχετικά κόστος, να εκδώσει ένα βιβλίο και να έχει τη δυνατότητα να διαβαστεί. Έτσι, εκτός από τους συγγραφείς εκείνους που οι εκδοτικές εταιρείες εμπιστεύονται, υπάρχουν κι εκείνοι που έχουν απογοητευτεί από τις συνεχείς απορρίψεις και εξέδωσαν βιβλία ιδίοις αναλώμασιν. Ποια η διαφορά των μεν από τα δε; Από άποψη περιεχομένου συχνά είναι μηδαμινή. Από άποψη αισθητικής (εξώφυλλο, γραμματοσειρά, χαρτί) άλλοτε υπάρχουν τεράστιες διαφορές κι άλλοτε ελάχιστες.

Το βασικό χαρακτηριστικό των καλτ βιβλίων με την όχι και τόσο καλή έννοια είναι η προχειρότητα εκτύπωσης. Είναι εμφανές πως τυπώθηκαν στο πόδι, με φτηνό χαρτί, ψηφιακά (δηλαδή, όχι με το κλασικό δέσιμο δεκαεξασέλιδων με σπάγκο – άρα με αισθητική καλής φωτοτυπίας) και χωρίς υποτυπώδεις διορθώσεις και επιμέλεια κειμένου. Τι σημαίνει αυτό; Πως προφανώς οι συγγραφείς αυτών των βιβλίων θεωρούν τα κείμενά τους έτοιμα για κατανάλωση και πως δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτε από καταξιωμένους συναδέλφους τους. Ή, από την άλλη μεριά, έχουν τέτοιο διακαή πόθο να δουν τα γραπτά τους σε έντυπη μορφή ώστε κάθε τι άλλο τούς φαίνεται λεπτομέρεια που δεν αξίζει τον κόπο κανείς να ασχοληθεί.

Έτσι, έχουμε ορισμένα τραγελαφικά αποτελέσματα, που ένα ώριμο γούστο θα απέρριπτε αυτοστιγμεί. Αλλά όσοι από εμάς έχουμε τη διάθεση να πειραματιστούμε (ή – γιατί όχι; – να αυτοτιμωρηθούμε εν είδει μαζοχισμού) μπορεί και να τα λατρέψουμε. Υπενθυμίζω πως το περιεχόμενο τέτοιων βιβλίων αρκετά συχνά δεν έχει διαφορά από άλλα του ευρέος εμπορίου, παρ’ εκτός την επιμέλεια, τις διορθώσεις και το πλασάρισμα από τους εκδοτικούς οίκους. Ξέρουμε πολύ καλά πως κυκλοφορούν επισήμως πάρα πολλά κακογραμμένα βιβλία που, σε άλλες εποχές, δεν θα είχαν τη δυνατότητα να κυκλοφορήσουν. Δεν θα ξεχάσω τη φίλη μου τη Μάντυ, όταν διάβασε το τυπογραφικό δοκίμιο ενός αισθηματικού μυθιστορήματος και μού είπε πως το βρήκε αφελές και πως δεν θα έχει επιτυχία. Φευ! Οι προβλέψεις της βγήκαν απόλυτα εκτός, αφού, λίγους μόνον μήνες αργότερα, το εν λόγω βιβλίο έγινε παγκόσμιο εκδοτικό γεγονός. Κι αυτό νομίζω πως λέει πολλά.

ΥΓ. Ξέρω τώρα πως ψήνεστε να μάθετε ποιο είναι το υπερεπιτυχημένο μυθιστόρημα. Λυπάμαι, αλλά δεν θα το αποκαλύψω. Άλλωστε, σίγουρα θα έχετε διαβάσει κι εσείς τουλάχιστον ένα ευπώλητο μυθιστόρημα που το βρήκατε κακογραμμένο κι απορήσατε πώς έκανε τέτοιες πωλήσεις. Θα επανέλθω!

«Ανάμεσα»: ένα χαμένο κεφάλαιο

Posted in urban horror with tags , , , , on Αύγουστος 7, 2008 by Π. Μ. Ζερβός

Κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου μου, αποφάσισα να διαγράψω ένα κεφάλαιο που πιστεύω πως δεν είχε τίποτε να προσφέρει στην εξέλιξη της ιστορίας – γι’ αυτό και το ανεβάζω εδώ. Ο αναγνώστης που δεν έχει διαβάσει το βιβλίο μου, μπορεί να πάρει μια γεύση (ή μήπως να πω καλύτερα: άρωμα; ) της ιστορίας και του ύφους. Όσοι, από την άλλη μεριά, το έχουν διαβάσει ελπίζω να νοιώσουν την ανατριχίλα που ήθελα να μεταδώσω.

(Το κείμενο είναι σε Word και γραμμένο σε πολυτονική γραμματοσειρά. Πιθανώς να μην έχετε τη συγκεκριμένη, οπότε μαρκάρετε το κείμενο και βάλτε μια πολυτονική γραμματοσειρά, π.χ. Palatino Linotype, που υπάρχει σε όλες σχεδόν τις εκδόσεις του Word)

cf84cebf-cf87ceb1cebcceb5cebdcebf-cebaceb5cf86ceb1cebbceb1ceb9cebf

Μέσα απ’ το γυαλί

Posted in urban horror with tags , , , , , , , , , , on Ιουλίου 2, 2008 by Π. Μ. Ζερβός

Πάνω που έλεγα πως η ελληνική λογοτεχνία έχει τελματώσει, έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο που με διέψευσε. Πρόκειται για τη συλλογή διηγημάτων φαντασίας «Μέσα απ’ το γυαλί» της Ευθυμίας Δεσποτάκη (εκδ. ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ, 2007), στην οποία ο αναγνώστης ανακαλύπτει όλα τα καλά στοιχεία της λογοτεχνίας: σαφείς, περιεκτικές και ψυχαγωγικές ιστορίες· σωστή και δουλεμένη γλώσσα· περιγραφή της ανθρώπινης φύσης. Και όλ’ αυτά, μέσα από μια καθαρά γυναικεία ματιά, που ωστόσο δεν απευθύνεται αποκλειστικά στις γυναίκες. Σε αναλυτικό μου άρθρο αλλού (http://www.sff.gr/forums/index.php?showtopic=7450&st=0&p=91124&#entry91124), έγραψα (κατά τη δική μου ταπεινή κρίση) για το σύνολο των διηγημάτων, αλλά όχι για το σπουδαιότερο: πως οι λάτρεις της λογοτεχνίας του φανταστικού θα ενθουσιαστούν και πως οι βιβλιόφιλοι θα βρουν στις ιστορίες της συγγραφέως τη συγκίνηση που αναζητούν στην ανάγνωση λογοτεχνίας. Εύχομαι στη συγγραφέα τα καλύτερα και να έχει την εμπορική ανταπόκριση που της αξίζει. Γιατί γυναικεία λογοτεχνία δε σημαίνει απαραιτήτως ερωτικά τρίγωνα, κερατώματα, κατινιές και κλισέ μελοδραματισμούς, αλλά μια διαφορετική σε σχέση με τους άντρες συγγραφείς ματιά πάνω στα ίδια ζητήματα που ενδιαφέρουν τη λογοτεχνία εν γένει.

Η ταβέρνα του Ζολά

Posted in Καλτ βιβλία (με την καλή έννοι with tags on Σεπτεμβρίου 25, 2007 by Π. Μ. Ζερβός

Πρωτοδιάβασα την «Ταβέρνα του Ζολά» του Πάνου Κουτρουμπούση πριν από λίγα χρόνια, όταν εξεδόθη (Αθήνα 1997, εκδ. ΙΣΤΟΣ). Τον κύριο Κουτρουμπούση δεν τον γνώριζα μέχρι τότε, αν και σε ορισμένους κύκλους είναι αρκετά γνωστός, οπότε η δική μου εισαγωγή ίσως να περιττεύει. Τα σύντομα σουρρεαλιστικά κείμενά του («ταχυδράματα» ή «historias περίεργες», όπως τα αποκαλεί) είναι άκρως ξεκαρδιστικά και απολαυστικά. Το ύφος του περιλαμβάνει ένα γλωσσικό ιδίωμα της λόγιας, καθομιλουμένης δημοτικής και της καθαρεύουσας, που δίνουν στις ιστορίες του έναν τόνο μοναδικό στα ελληνικά γράμματα. Το (πολυ)τονικό που χρησιμοποιεί χρησιμεύει ως εργαλείο για τις ιστορίες του (όπως, λ.χ., στο «Οι παιδεραστές της Πάουερ», όπου θέτει ένα πολύ ιδιαίτερο ζήτημα τονισμού στη λέξη «κωλομπαράς»), γι’ αυτό ας μην εκπλαγεί ο αναγνώστης που έχει συνηθίσει σε ελληνικά κείμενα χωρίς πνεύματα και τόνους. Οπωσδήποτε, τα κείμενα αυτά απευθύνονται σε ένα πολύ συγκεκριμένο κοινό, το οποίο, αφού έχει κάποιες βασικές γνώσεις ή ευαισθησίες όσον αφορά στη γλώσσα, την ιστορία και τις τέχνες, θα μπορέσει να το εκτιμήσει σε μεγάλο εύρος. Όσοι το διαβάσετε, διαβάστε το όλο, ακόμη και τα στοιχεία εκτύπωσης στις πρώτες και στις τελευταίες σελίδες. Καλή ανάγνωση!

Γνωριμία

Posted in urban horror with tags , , on Ιουνίου 23, 2007 by Π. Μ. Ζερβός

Θρέφοντας το ήδη υπερτροφικό εγώ μου, αποφάσισα να ανοίξω αυτό το μπλογκ. Σοκάρεστε; Μα γιατί; Οι περισσότεροι από εμάς αυτό δεν επιζητούμε; Επικαλούμαστε δήθεν την κριτική της κοινωνίας και των στραβών που αντικρύζουμε καθημερινά ή την επιθυμία μας να μοιραστούμε με άλλους τις σκέψεις μας ή, ακόμη πιο γελοίο επιχείρημα, να παρακινήσουμε σε «επανάσταση». Στην πραγματικότητα, επιζητούμε να δημιουργήσουμε (ή διευρύνουμε) το πιστό κοινό μας, αποπειρώμενοι να εφεύρουμε κάθε φορά ευφάνταστα κείμενα, γεμάτα πρωτοπορία και σοφία. Και, τελικά, αυτό που καταφέρνουμε είναι να γίνουμε (όσοι έχουμε επιτύχει, ασφαλώς) νέα πρόσωπα στο κατεστημένο. Ακούγομαι επιθετικός; Η αλήθεια είναι ότι είμαι συχνά θυμωμένος, ακόμη και με τον εαυτό μου (ποιος είμαι εγώ που θα εξαιρούμαι;), με όσα βλέπω και με τις προσδοκίες μου για μια πρωτοπορία και πνεύμα αντιλογίας στο διαδίκτυο. Αντ’ αυτού, διαβάζω κάποιες φορές έξυπνα, συχνά όμως εξυπνακίστικα, κείμενα από ανθρώπους που, βολεμένοι στην ασφάλεια της καρέκλας τους και πίσω από έναν υπολογιστή, καταγγέλλουν ένα πανούργο σύστημα, στο οποίο όχι μόνον δεν προκαλούν ζημιά, αλλά, αντίθετα, το δυναμώνουν. Τότε, λοιπόν, τι δουλειά έχω εγώ εδώ; Ίσως επιζητώ κι εγώ, παρακινημένος από μια παράξενη διαστροφή, να κριθώ ανελέητα μέχρις χλευασμού. Ζήτω ο νέος και εξελιγμένος Μεσαίωνας!